Sản phẩm du lịch làng nghề giữa lòng Hà Nội

Quà lưu niệm mang dấu ấn truyền thống

Để chuẩn bị cho mùa kinh doanh cuối năm, những thành viên của doanh nghiệp xã hội Zó Project (26 Thọ Xương, Hàng Trống, Hoàn Kiếm, Hà Nội) lại tất bật từ sớm, thiết kế lịch để bàn và lịch treo tường năm mới, tranh thư pháp trang trí, phong bao lì xì cho Tết Nguyên đán, đèn trang trí, danh thiếp, thiệp chúc mừng… Điều đặc biệt, những sản phẩm này đều được sản xuất thủ công từ nguyên liệu truyền thống – giấy dó.

Ra đời giữa năm 2013, các thành viên của Zó tâm huyết phát triển các dòng sản phẩm quà tặng làm bằng nguyên liệu giấy dó, góp phần khôi phục nghề làm giấy truyền thống tại các làng quê, cùng với những thiết kế sáng tạo của giới trẻ để tạo thành những món quà “made in Vietnam” giá trị, chuyển tải được cả giá trị vật chất và tinh thần trong từng sản phẩm. Sáu năm bền bỉ tới từng xóm làng cùng các nghệ nhân, đồng bào khôi phục nghề làm giấy, bắt tay thiết kế từ những vật nhỏ như khuyên tai, kẹp sách, tới những bức tranh về phong cảnh quê hương, Zó đã đưa giấy dó nhập cuộc với cuộc sống hiện đại một cách đầy thuyết phục, cạnh tranh với các sản phẩm lưu niệm đại trà bằng chính dấu ấn văn hóa Việt Nam. Du khách tới với Zó đều thích chất liệu giấy dó truyền thống mộc mạc, gần gũi đã lưu giữ những hình đẹp về cầu Long Biên, phố cổ Hà Nội, chùa Cầu, hoa đăng sông Hoài, những mái nhà phố cổ bình yên trong lòng phố Hội… trong từng sản phẩm.

Theo chị Lê Hồng Kỳ, thành viên của Zó, thị trường khách của doanh nghiệp xã hội này chủ yếu là khách quốc tế, có thể do các công ty du lịch giới thiệu tới hoặc họ tự biết để tìm tới mua làm quà gửi tặng bạn bè, người thân. Đến nay, các sản phẩm của Zó đã có mặt trong những cửa hàng bày bán sản phẩm trong phố cổ Hà Nội, Hội An, Tp. Hồ Chí Minh, được lựa chọn là tặng phẩm của nhiều doanh nghiệp cho đối tác cũng như có những đơn hàng xuất khẩu đi nước ngoài.

Cũng chọn lối đi tìm về truyền thống, nhưng doanh nghiệp xã hội Hanhsilk lại bén duyên với lụa đũi, tìm hướng phát triển các sản phẩm làng lụa Nam Cao (huyện Kiến Xương, Thái Bình) trở thành các sản phẩm thời trang, lưu niệm phục vụ du khách. Trong không gian trưng bày tại trung tâm Triển lãm Văn hóa – Nghệ thuật Việt Nam (số 2 Hoa Lư, Hà Nội), các mặt hàng các trang phục áo dài, váy, khăn, quà tặng được đặt đan xen với các không gian giới thiệu về nghề ươm tơ dệt lụa nên khiến du khách không chỉ tới mua mà còn được tìm hiểu về lịch sử của một làng nghề, tạo dựng lòng tin về dòng sản phẩm lụa làng nghề Việt Nam thực thụ.

Du khách chụp ảnh cùng tơ lụa của Hanhsilk (nguồn: Hanhsilk)

Tới những trải nghiệm về làng nghề

Dù chọn vị trí trong khu vực phố cổ Hà Nội như Zó Project hay trong không gian triển lãm văn hóa như Hanhsilk, điểm chung của hai doanh nghiệp xã hội này đã tạo dựng được nơi trưng bày, giới thiệu sản phẩm làng nghề, vừa tạo được không gian để trình diễn, trải nghiệm cho du khách ngay tại đó. Lựa chọn này với chị Trần Hồng Nhung – thành viên sáng lập Zó và chị Lương Thanh Hạnh – “mẹ đẻ” của Hanhsilk đều bắt nguồn từ việc cả hai không thể khoanh tay đứng nhìn những nghề truyền thống có tuổi đời tới mấy trăm năm đang bị mai một, những làng nghề với bao thế hệ nghệ nhân không thể sống nổi với nghề cha ông để lại. Dành khoảng không để đặt những nong kén, giới thiệu cho du khách con tằm, bó tơ, tới cả những khung dệt gỗ, tại không gian trưng bày sản phẩm của Hanhsilk, du khách được xem trình diễn cách ươm tơ dệt lụa truyền thống do chính nghệ nhân đang là xã viên của HTX lụa đũi Nam Cao lên thực hiện. Các mặt hàng các trang phục áo dài, váy, khăn, quà tặng được đặt đan xen với các hiện vật giới thiệu về nghề ươm tơ dệt lụa nên khiến du khách không chỉ tới mua mà còn được tìm hiểu về lịch sử của một làng nghề, tạo dựng lòng tin về dòng sản phẩm lụa làng nghề Việt Nam thực thụ.

Chị Lương Thanh Hạnh chia sẻ, dù mới đặt địa điểm từ giữa năm 2019, nhưng ở đây đã đón rất nhiều đoàn khách là học sinh các trường học trên địa bàn Hà Nội, từ Singapore trong các chương trình dã ngoại hay city tour của khách du lịch quốc tế. Rất nhiều nhóm khách khi biết tới sản phẩm làng nghề đã tiếp tục hành trình về với quê lúa Thái Bình để được tận mắt tận tay tham gia quá trình sản xuất tại chính làng nghề. Điều đó thôi thúc chị lên kế hoạch xây dựng các chương trình du lịch làng nghề, các chương trình trải nghiệm học đường cho học sinh, sinh viên để du khách có thể tìm hiểu về văn hóa truyền thống, không gian sinh hoạt làng xã Bắc Bộ cũng như thưởng thức ẩm thực của vùng đồng bằng sông Hồng.

Với Zó Project, các chương trình trải nghiệm tại Hà Nội hay lên tham quan làng làm giấy dó Suối Cỏ (xã Hợp Hòa, huyện Lương Sơn, Hòa Bình) đều nằm trong nhóm sản phẩm trải nghiệm “tour làm giấy với Zó”. Tại Hà Nội, các chương trình trải nghiệm cùng giấy dó thường là những giờ thực hành kéo dài từ một tới hai tiếng, với các hoạt động như làm thiệp, vẽ tranh, viết thư pháp… Còn nếu tham gia chương trình làm giấy dó, theo chân bà con dân tộc Mường tại Hòa Bình, du khách sẽ được tận mắt nhìn thấy quá trình làm giấy thủ công từ lúc còn là vỏ cây cho đến khi một tờ giấy được hoàn thành, tham gia làm seo giấy, được sáng tạo bằng cách thả hoa, thả bông lúa trong từng trang giấy, cũng như tận hưởng cuộc sống bình yên của miền sơn cước. Chị Phạm Hải Vân, một du học sinh Việt Nam tại Pháp trong một chuyến về Việt Nam cùng bạn bè đã tham gia chương trình cùng Zó chia sẻ, tham gia trong đoàn có rất nhiều bạn là người Việt cũng trầm trồ bởi đây là lần đầu tiên họ được chạm tay vào tờ giấy dó, cũng như hiểu được quy trình sản xuất. “Điều đó lý giải vì sao các bạn sinh viên nước ngoài đi hết từ ngạc nhiên này tới ngạc nhiên khác. Tôi nghĩ rằng đó là cách quảng bá văn hóa hiệu quả, đồng thời tạo dựng thương hiệu cho các sản phẩm “made in Vietnam” bền vững nhất”, chị nhận xét.

Cùng phát triển theo mô hình doanh nghiệp xã hội, Zó Project hay Hanhsilk lựa chọn việc bảo tồn các giá trị truyền thống gắn với phát triển du lịch – đây được xem là hướng đi có thể tạo dựng sự cạnh tranh, khác biệt, hấp dẫn khách du lịch trong nước và quốc tế. Những mô hình này đã góp phần đa dạng hóa trải nghiệm cho du khách tại Hà Nội, cũng như góp phần lấp đầy khoảng trống thiếu hụt các sản phẩm truyền thống, đặc trưng, mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam hiện nay.

Nguồn: http://baodulich.net.vn/