Vùng đất lành vốn đã sản sinh ra nền văn hóa dân gian với nhiều truyền thuyết, ca dao, tục ngữ, những vị anh hùng, danh nhân được dân gian ca ngợi và những lễ hội dân gian mang đậm màu sắc lịch sử, có tác động sâu sắc đến tinh thần của người dân.
Điều khiến Hà Nội đặc biệt, là bốn phương tụ hội mang theo những nền văn hóa khác nhau, khiến cho văn hóa nơi đây trở nên đa dạng phong phú và không đâu trên đất Việt Nam có nhiều làng văn hiến như Hà Nội. Những ngôi làng cùng với các kiến trúc Phật giáo, dân gian, kiến trúc Pháp nằm rải rác khắp thành phố, khiến du khách thập phương vô cùng thích thú trước những giá trị văn hóa còn hiện hữu trong một thành phố sầm uất như Hà Nội.
Hà Nội thực chất nằm ở chính những con người bình thường, trong lời ăn tiếng nói và cách cư xử văn minh, tinh hoa đúng chất: “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài. Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”.
Hà Nội không chỉ có văn hóa “phố”, mà còn cả văn hóa “làng” từ bao đời nay hội tụ thành những nét văn hóa thấm nhuần con người Hà Nội. Họ biết yêu thương đùm bọc lẫn nhau, sẵn sàng giang đôi tay giúp đỡ những mảnh đời kém may mắn hơn, ở họ có sự trọng tình, trọng nghĩa tiêu biểu cho phẩm chất con người Việt Nam.
Là thủ đô của một nước, vậy nên không có gì lạ khi nhịp sống của Hà Nội lại nhộn nhịp đến vậy. Sáng sáng người người nhà nhà ra đường đi học, đi làm, khiến cho những con đường nhộn nhịp hẳn lên, dòng người, xe cộ nối đuôi nhau vốn là hình ảnh đặc trưng vào những giờ cao điểm. Tuy vậy, sau một ngày làm việc, Hà Nội lại trở về với đúng cái chất của một phố cổ, im lìm, cổ kính và bình yên len lỏi đến từng nếp nhà. Chẳng thế mà người ta có câu “Hà Nội đẹp nhất về đêm” là như vậy.
Truyền thống Hà Nội luôn xuất hiện từ những điều nhỏ nhất, từ cách nói “Xin lỗi”, “Cảm ơn” đến cách mời, chào hỏi người thân, người lạ. Tất cả đều đã được thống nhất trong gia đình về việc giáo dục, dạy dỗ con cái sống đúng mực sao cho mọi người đều quý mến.
Truyền thống ấy còn thể hiện ở những làng nghề, con phố làm và bán các sản phẩm đặc trưng độc đáo như làng gốm Bát Tràng, làng hoa Ngọc Hà, phố Hàng Mã, Hàng Bạc… , qua ẩm thực phong phú đa dạng từ món sang chảnh đến bình dân, đầy đủ điều kiện trở thành một trong những thiên đường ẩm thực bậc nhất thế giới.
