Nghề làm lược sừng ở Thụy Ứng được ra đời cách ngày nay khoảng trên 400 năm và những sản phẩm của làng nghề đã đi vào ca dao của Thường Tín
“Lược sừng Thụy Ứng chàng ơi
Trăm nghề quê thiếp, thiếp mời chàng mua”
Lịch sử Tổ nghề
Theo Niên biểu lịch sử Việt Nam 2000 năm, nghề làm lược sừng Thụy Ứng có từ thời Vua Lê Trung Tông, hiệu Thuận Bình (1549 – 1556). Có hai anh em là cháu Tiến sĩ Trần Đắc, người làng Thụy Ứng. Không rõ người anh hay người em đã dạy cho dân nghề làm lược. Mặc dù không rõ tên tuổi ông tổ dạy nghề, nhưng dân làng đã làm bức ảnh chân dung ông tổ nghề bằng khảm trai ốc, lồng trong giá gương để thờ tại tam bảo chùa làng. Đến năm 1932, dân làng khởi công xây dựng 3 gian nhà ngói để rước ông tổ nghề về thờ tại Hậu cung. Ngoài tiền sảnh có bức đại tự “Dân tiền giác”, nghĩa là người biết trước dân, và bức hoành phi 4 chữ “Sở đầu Thánh nhân”, tức vị thánh khởi đầu.
Làm lược sừng cũng lắm công phu
Từ những chiếc sừng thô cứng nhưng qua bàn tay khéo léo cùng với óc sáng tạo trí tưởng tượng phong phú, những người thợ Thụy Ứng đã cho ra đời hàng loạt những sản phẩm tinh xảo như: Khung tranh, ảnh nghệ thuật, long phượng, tẩu thuốc, quân cờ, môi thìa… được khắp nơi ưa chuộng. Lúc đầu, chiếc lược có hình vuông, sau cải tiến thành hình cong như múi bưởi. Nguyên liệu làm lược cũng vậy, đầu tiên bằng gỗ bưởi, sau chuyển sang làm bằng sừng vì làm bằng sừng, chiếc lược chẳng những đẹp hơn mà còn có độ bền lâu.
Tự hào thương hiệu lược sừng Thụy Ứng
Từ khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới,đời sống của nhân dân có nhiều khởi sắc. Thị trường trong và ngoài nước được mở rộng. Làng nghề có điều kiện để phát triển. Ngoài lược sừng, một số hộ đã nhập gỗ nhíp (loại nhựa gỗ do Mỹ và Nhật sản xuất) để làm ra nhiều kiểu lược rất đẹp, theo đặt hàng của chủ buôn đi Lạng Sơn, vào Sài Gòn, rồi từ đó tỏa sang thị trường các nước Đông Nam Á và Đông Âu. Từ nguyên liệu sừng và móng sừng, người thợ Thụy Ứng đã sáng tạo ra mặt hàng mới, phục vụ đời sống dân sinh trong và ngoài nước như thìa, ấm, chén, bát uống nước trà, dĩa, xỉa thức ăn,be rượu, ống tăm, gạt tàn thuốc lá, lót đón chân giày, ống đũa. Đặt biệt, nhiều thợ khéo tay đã sáng tạo ra những mặt hàng mỹ nghệ bằng chất liệu sừng như con tôm, con rồng, phượng hoàng, con đại bàng, hộp đựng đồ trang sức và các con giống như chuồn chuồn, thạch sùng để gắn vào túi xách và treo tường trang trí ở các nhà hàng, khách sạn, công sở….
Từ sản xuất băng thủ công đến nay, người thợ Thụy Ứng đã sản xuất theo dây chuyền công nghiệp: Dùng máy cưa để cắt sừng, dùng máy thủy lực để ép các đoạn sừng và móng sừng thành phôi, dùng máy cưa để tách phôi, dùng khuôn mẫu các loại để cắt déo bằng máy, dùng mô tơ, điện để chà cho nhẵn hình dáng chiếc lược, dùng máy cắt răng lược, sau đó đưa sang máy cắt tỉa răng và cuối cùng dùng mô tơ chuốt bóng chiếc lược.
Những sản phẩm lược sừng Thụy Ứng không chỉ được người trong nước ưa chuộng mà còn được xuất khẩu ra nhiều nước, minh chứng sinh động cho sức sống mãnh liệt của một làng nghề truyền thống.
hanoitv
