Giai đoạn I, Dự án Trùng tu di tích lịch sử Điện Biên Phủ thực hiện tôn tạo, phục chế các hạng mục trọng điểm: Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ tại Mường Phăng; đồi A1; khu Trung tâm cứ điểm Mường Thanh; Bảo tàng Chiến thắng; Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ… với khối lượng hoàn thành tương ứng 134 tỷ đồng. Chủ đầu tư đã giải ngân gần 120 tỷ đồng. Theo đánh giá của cơ quan quản lý dự án, một số dự án thành phần của giai đoạn I với tổng khối lượng trên 14 tỷ chưa giải ngân được không phải do Nhà nước thiếu kinh phí, mà tại các nhà thầu chưa hoàn tất thủ tục hồ sơ nghiệm thu khối lượng hoàn thành.
Ông Đào Ngọc Lượng, Phó Giám đốc Sở VH – TT, Giám đốc Ban Quản lý Dự án cho biết: Hiện nay, Chủ đầu tư đang nỗ lực thoả thuận các bộ, ngành chức năng để đẩy nhanh tiến độ thi công Dự án giai đoạn II.
Dự án giai đoạn II được tính từ tháng 6/2006 với việc Nhà nước ghi vốn đầu tư 22,5 tỷ đồng. Ban QLDA đã sử dụng thanh toán khối lượng giai đoạn I và chi phí phục vụ Dự án giai đoạn II.
Năm 2007, Dự án được ghi vốn 22 tỷ đồng. Thời gian qua dự án triển khai chậm do Ban QLDA phải tiến hành kiện toàn bộ máy, tổ chức nhân sự và chuẩn bị thủ tục cần thiết cho các dự án thành phần.
Dự án xây dựng cụm Tượng đài mừng công trong công viên Chiến thắng tại Mường Phăng có quy mô: gồm 5 khối đá ghép, với 25 nhân vật, cao 2,7m, biểu tượng ảnh các chiến sỹ Điện Biên mừng chiến thắng và 5 lá cờ Tổ quốc cao 8m. Toàn khối Tượng đài có chiều rộng 3m; dài 21m; điểm cao nhất là 8m, trong đó đế Tượng cao 1,2m; rộng 3m. Khối Tượng đang triển khai tạc tại tỉnh Ninh Bình. Dự án thành phần này có tổng kinh phí đầu tư khoảng 16 tỷ đồng. Dự kiến tháng 10/2007 sẽ khởi công phần móng, công trình khánh thành vào tháng 4/2008.
Dự án trục hành lễ lên sân Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ được coi là công trình có ý nghĩa quan trọng, quy mô lớn trong giai đoạn II. Dự án đang trong giai đoạn lập dự toán. Theo khái toán của cơ quan chuyên môn, công trình cần kinh phí 40 tỷ đồng để thực hiện giải phóng mặt bằng và xây dựng. Đường lên sân hành lễ được thiết kế bậc lên rộng 7,2m; dài 11m; hai bên bậc thang có bồn hoa và 56 cột mốc thời gian thể hiện 56 ngày đêm “khoét núi ngủ hầm” của các chiến sỹ Điện Biên. Xung quanh đồi D1 có đường đi dạo và sườn đồi được thiết kế vườn hoa cây cảnh hoành tráng thành “Công viên Tượng đài”. Ban QLDA chờ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Quốc phòng thoả thuận xong các nguyên tắc về bảo tồn, tôn tạo sẽ triển khai thi công.
Dự án bảo tồn đường kéo pháo bằng tay được đầu tư kinh phí 33 tỷ đồng thực hiện xây dựng các hạng mục: 4km, từ điểm đầu tiên kéo bằng tay đến vị trí Anh hùng liệt sỹ Tô Vĩnh Diện hy sinh (thuộc tuyến kéo pháo số 7, địa bàn xã Nà Tấu, huyện Điện Biên). Dự án thành phần này còn xây dựng công trình nhà bia tưởng niệm Anh hùng Tô Vĩnh Diện; Tượng Trung đội kéo pháo 105 ml vượt dốc; xây dựng 2 trận địa pháo: 105ml và H6.
Theo Luật Di sản, khi phục chế, tôn tạo phải đảm bảo phục hồi nguyên trạng, chính xác, trung thực. Việc phục hồi chính xác theo lịch sử là vấn đề đặt ra đối với cơ quan chức năng. Công tác chuẩn bị hồ sơ đang được cơ quan chức năng hoàn tất. Dự kiến, quý IV/2007, dự án sẽ được khởi công.
Dự án tôn tạo, phục chế trận đánh Him Lam đang được Ban QLDA phối hợp với thành phố Điện Biên Phủ nỗ lực hoàn tất thủ tục đền bù giải phóng mặt bằng. Đây là công trình có ý nghĩa về mặt lịch sử, trận đánh đầu tiên trong lịch sử Pháo binh Việt Nam. Công trình phải đảm bảo yếu tố chính xác, khách quan, thể hiện sức mạnh công phá của báo binh dội xuống trận địa Him Lam bằng trận mở màn và chiến thắng giòn dã vào ngày 13/3/1954. Yêu cầu việc phục chế 48 hầm cố thủ, 3km hào và 7 lớp hàng rào dây thép gai của quân Pháp bị pháo Việt Nam dập cho tơi tả để lột dấu tích bị đánh phá. Theo ông Lượng: Nếu phục chế như thật, ai không biết sẽ bảo “chưa làm đã hỏng”, đó là khó khăn đối với những người thực hiện dự án. Điện Biên đang trong mùa mưa. Dự án Trùng tu di tích lịch sử Điện Biên Phủ giai đoạn II sẽ được khởi động chính thức khi thời tiết thuận lợi để kịp tiến độ phục vụ Kỷ niệm 55 năm Ngày Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ vào năm 2009.
Theo báo Điện Biên Phủ